Wednesday, July 30, 2008
Saahitya Mahaamandalaache Maalak,Sammelanaache Thekedaar
महामंडळाचे मालक, संमेलनाचे ठेकेदार
(संतोष शेणई) अखिल भारतीय मराठी साहित्य महामंडळाच्या पदाधिकाऱ्यांचा गेल्या महिन्याभरातील कोलांटउड्यांचा खेळ घृणास्पद आणि उबग आणणारा आहे. ........अखिल भारतीय मराठी साहित्य महामंडळाने सॅन होजे येथे ८२ वे मराठी साहित्य संमेलन घेण्याचा निर्णय मागे घेतला आणि त्याऐवजी त्याच काळात "विश्व मराठी साहित्य संमेलन' घेण्याचा घटनाबाह्य निर्णय घेतला. मराठी साहित्य रसिकांचा क्षोभ दूर करण्यासाठी सॅन होजेतील ८२ वे साहित्य संमेलन रद्द करण्यात आल्याचे वाटेल; पण प्रत्यक्षात महामंडळाने केलेली ही फसवणूक आहे. महामंडळाच्या पदाधिकाऱ्यांचा गेल्या महिन्याभरातील कोलांटउड्यांचा खेळ घृणास्पद आणि उबग आणणारा आहे. अमेरिकेतील बे एरिया महाराष्ट्र मंडळाला संलग्नत्व देण्याचा प्रस्ताव महामंडळापुढे २४ मेच्या बैठकीत पहिल्यांदा आला. त्याच वेळी विदर्भ साहित्य संघाने महामंडळाच्या घटनेतील तरतुदींनुसार त्या संस्थेला संलग्नत्व देता येणार नाही हे दाखवून दिले. त्यामुळे त्या वेळी संलग्नत्व देण्यात आलेले नव्हते; पण विदर्भाच्या गैरहजेरीत व गोमंतक मराठी सेवक संघाचा विरोध डावलून २२ जूनच्या बैठकीत सॅन होजेला संमेलन घेण्याचे बहुमताने ठरविण्यात आले. संमेलन घेण्याचे ठरवल्यानंतर आयत्या वेळच्या विषयात बे एरिया मंडळाला संलग्न करण्यात आले. संलग्न नसलेल्या मंडळाला संमेलन द्यायचे आणि नंतर घटनाबाह्य असतानाही त्या संस्थेला संलग्न करून घ्यायचे ही मनमानी झाली; पण महामंडळात ती केली गेली. मलमपट्टीचा प्रयत्न महामंडळाच्या निर्णयाला मराठी साहित्य रसिकांनी प्रचंड विरोध दर्शवल्यावर महामंडळाच्या पदाधिकाऱ्यांनी त्यावर मलमपट्टी शोधण्याचा प्रयत्न सुरू केला. रत्नागिरी येथे संमेलन घेण्याचा निर्णय त्यातूनच जाहीर करण्यात आला. प्रत्यक्षात रत्नागिरीचे संमेलन होऊ द्यायचे नाही, हे या कंपनीने आधीच ठरवले होते. फक्त रसिकांचा क्षोभ कमी करण्यासाठी ही हूल दाखवली गेली. आताही सॅन होजेचे "अखिल भारतीय' संमेलन रद्द करण्यात आले, तेही कायदेशीर मुद्दे पुढे आल्यामुळे. बे एरियाच्या संलग्नत्वाबद्दल विदर्भाने जे २४ मेच्या बैठकीत सांगितले होते, तेच पुण्याच्या महाराष्ट्र साहित्य परिषदेने आणि मुंबई साहित्य संघाने २४ जुलैच्या बैठकीत कायदेशीर सल्ला घेतल्यानंतर मांडले. महामंडळाच्या घटनेत स्पष्ट म्हटले आहे, की भारताबाहेरच्या संस्थेला संलग्नत्व द्यायचे झाल्यास ती त्या पूर्ण देशाची प्रतिनिधित्व करणारी संस्था असली पाहिजे. तसेच त्या संस्थेने मराठी भाषा, साहित्य व संस्कृती याविषयी सातत्याने काम केलेले असले पाहिजे. या दोन्ही अटी बे एरिया मंडळ पूर्ण करू शकत नव्हते. त्यामुळे केवळ कौतिकराव ठालेपाटील व अरुण प्रभुणे यांची इच्छापूर्ती करण्यासाठी संलग्नत्व देता येत नव्हते. ही गोष्ट विदर्भाने आणि गोव्याने लक्षात आणून देऊनही महिन्याभराने "मसाप' व मुंबई यांनी त्याकडे दुर्लक्ष का केले? असे काय घडले, की त्यांना घटनेतील तरतुदींचा वेगळा अर्थ उमगला, की घटनेतील तरतुदी लक्षात घेण्यासाठी नसतातच. आपण काहीही मनमानी करणे हा आपला हक्कच आहे, असे त्यांना वाटले? एक मुद्दा असाही मांडण्यात येत होता, की मराठी साहित्य जागतिक पातळीवर पोचणार असेल तर घटनेतील काही नियमांकडे थोडे दुर्लक्ष झाले तर काय बिघडले? घटना आपल्यासाठीच असते ना! हा मुद्दा वेगवेगळ्या संदर्भात कोणी ना कोणी विचारत असतो. "घटना ही कारभार चालवण्यासाठी असते, मोडून पाडण्यासाठी नाही.' नाथ पै यांचे विधान नेहमीच नीट लक्षात ठेवल्यास बऱ्याच गोष्टी सुरळीत चालू शकतील, एवढेच येथे या महाभागाना सांगेन. या प्रकरणात पुण्याच्या मसापच्या पदाधिकाऱ्यांची भूमिका पहिल्यापासून संशयास्पद राहिली. ज्या प्रकरणाची दोन महिने चर्चा सुरू आहे, जी धोरणात्मक बाब ठरू शकते, त्याबाबत "मसाप'च्या कार्यकारिणीचा कौल घ्यावा, असे पदाधिकाऱ्यांना वाटले नाही. दैनंदिन कामकाजाबाबत येणाऱ्या अडचणी निवारण्यासाठी दर मंगळवारी होणाऱ्या पदाधिकाऱ्यांच्या बैठकीत माहिती देणे एवढेच या विषयाचे गांभीर्य वाटले. परिषदेचे अध्यक्ष द. मा. मिरासदार यांनी वृत्तपत्रातून जाहीर नाराजी व्यक्त केली. परिषदेचे ज्येष्ठ उपाध्यक्ष डॉ. वि. मा. बाचल यांनी नाराजीने राजीनामा देऊ केला होता. त्या वेळी या पदाधिकाऱ्यांवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी आपली तेथे गरज आहे, असे त्यांना विनवावे लागले. परिषदेच्या विश्वस्त समितीचे अध्यक्ष व ज्येष्ठ विधिज्ञ ऍड. भास्करराव आव्हाड यांनी महामंडळाच्या घटनेतील तरतुदी अभ्यासून मसापला सल्ला दिला होता; पण महामंडळाच्या बैठकीत मसापच्या पदाधिकाऱ्यांनी हा सल्ला काय आहे हे सांगण्यास आढेवेढे घेतले. गोव्याच्या प्रतिनिधीने "मसाप'ने कायदेशीर सल्ला घेतला आहे, तो वाचावा असे म्हटल्यावरही पहिल्यांदा वेगळेच पत्र वाचून दाखवले गेले. त्यानंतर पुन्हा कायदेशीर सल्ला काय, असे विचारल्यावर नाइलाज असल्यासारखे ऍड. आव्हाड यांचे मत वाचून दाखवण्यात आले. बे एरियाला संलग्नत्व देता येणार नाही, याची माहिती मसापच्या प्रतिनिधींना अगोदरपासून असतानाही ते सॅम होजे येथील संमेलनाचा कार्यक्रम ठरवण्याच्या बैठकीत उत्साहाने सामील झाले. या सगळ्याचा अर्थ काय होतो? मालकशाही कधी संपणार? महामंडळ जगात कुठेही मराठी साहित्य व भाषाविषयक कार्यक्रम करू शकते, या घटनात्मक तरतुदीच्या आधारे विश्व संमेलनाची घोषणा झाली; पण त्यानंतर लगेचच अध्यक्षांच्या निवडणुकीचा कार्यक्रम ठरवण्यात आला. आता प्रश्न निर्माण होईल की विश्व संमेलनाला घटनात्मक पाया निर्माण करण्यात आला का? निवडणूक नियमावली कधी करण्यात आली? त्याला महामंडळाची मान्यता कधी मिळवली? परदेशवारीची एवढी घाई असावी का, की घटना बाजूला सारून कार्यक्षमता दाखवावी? रत्नागिरीच्या संमेलनाची घोषणा घाईघाईने केली गेली होती; पण सॅन होजेचे संमेलन झाल्याखेरीज दुसरे कुठलेही संमेलन घेतले जाणार नाही, अशी हमी महामंडळाने दिली आहे. त्यामुळे रत्नागिरीच्या संमेलनाला वाटाण्याच्या अक्षता दाखवल्या जाणार हे त्या घोषणेच्या वेळीच नक्की होते. आताही पहिले विश्व संमेलन होईल, पण ८२ वे साहित्य संमेलन कोठे व कधी होणार, हे प्रश्न अनुत्तरित आहेत. साहित्य संमेलन हे महामंडळाचे वार्षिक अधिवेशन असते. त्यामुळेच विश्व संमेलनाची पळवाटही घटनाबाह्य आहे. तरीही विश्व संमेलन होईल त्या वर्षी साहित्य संमेलन होणार नाही अशी घोषणा हेकेखोरपणाने करण्यात आली आहेच. महामंडळाच्या पदाधिकाऱ्यांची ही मालकशाही कधी बंद होणार? ---------------------------------------------------------- कायदा मोडून लोकशाही टिकत नाही. घटना तोडून संस्था टिकत नाही. - बॅ. नाथ पै ---------------------------------------------------------- - संतोष शेणई
function CloseWindow() {window.close() }
Monday, July 28, 2008
Saahitya Melaavaa In San Francisco ....?
संमेलन की मेळावा?
28 Jul 2008, 0008 hrs IST
प्रिंट करा सेव करा ई-मेल करा
प्रतिक्रिया नोंदवा
विश्व साहित्य संमेलन होणारच अशी स्पष्ट चिन्हे दिसत असतानाच रत्नागिरी येथे अखिल भारतीय मराठी साहित्य शारदा संमेलन भरवण्याचा झालेला निर्णय हा साहित्यवर्तुळामध्ये वावरणा-यांचा विवेक जागा असल्याचीच ग्वाही देणारा आहे. या संमेलनाच्या अध्यक्षपदी ख्यातनाम प्रतिभावंत कवी मंगेश पाडगावकर यांची निवड करण्यात आली आहे आणि ती अतिशय आनंदाची बाब आहे. याबद्दल आम्ही शारदा संमलेनाच्या आयोजकांचे अभिनंदन करतो. याचे कारण असे की, साहित्य संमेलनाच्या अध्यक्षपदाच्या होणा-या निवडणुकीमध्ये पडायचे नाही, असे काही ज्येष्ठ प्रतिभावंतांनी नक्की केले आहे. त्यामुळेच श्री. ना. पेंडसे आणि विजय तेंडुलकर यांना हा मान त्यांच्या हयातीत मिळाला नाही आणि विंदा करंदीकर आणि मंगेश पाडगावकर यांनाही तो देण्याचे कोणी आजवर मनावर घेतले नाही. शारदा संमेलनाच्या आयोजकांनी मात्र ही उणीव भरून काढली आहे. पाडगांवकरांची निवड करून आपण संमेलनच भरवणार नाही, तर ते अर्थपूर्णही करणार, असेच जणू त्यांनी सूचित केले आहे. रत्नागिरीतील संयोजक असा विवेक दाखवत असतानाच अखिल भारतीय साहित्य महामंडळाच्या पदाधिका-यांना मात्र विवेक सोडून गेला असावा. याचे कारण काहीही करून सॅन होजे येथे संमेलन घ्यायचेच अशा निर्धारानेच ते वागत आणि बोलत आहेत.
ज्या रीतीने त्यांनी बे एरियाच्या मंडळाला संलग्नता दिली आणि टीका होताच ती रद्द करून आता तिथे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाऐवजी विश्व मराठी साहित्य संमेलन भरवण्याचे ठरविले, त्यावरून विवेकहिन माणसासारखीच महामंडळाची स्थिती झाल्याचे दिसते. या सगळ्या गोंधळामध्ये यंदा अधिकृत असे अ. भा. मराठी साहित्य संमेलन इथे होणारच नाही, असे चित्र आता तयार झाले आहे आणि ते कोणाही साहित्यप्रेमीच्या जिव्हारी लागणारे आहे. मराठी साहित्य संमेलनाला एक प्रदीर्घ अशी अभिमानास्पद परंपरा आहे. एकेकाळी मराठी साहित्य व्यवहारातील लेखक-कवींनी, प्रकाशकांनी-वाचकांनी, साहित्याच्या अभ्यासकांनी-जाणकार समीक्षकांनी एकत्र येऊन जाहीरपणे विचारविनिमय करण्याचे ठिकाण असे या संमेलनाचे रूप होते. त्या वेळी अध्यक्षीय भाषणे कसदार आणि विचारपरीप्लुत असत आणि धनदांडग्यांच्या किंवा राजकारण्यांच्या आशीर्वादाची फारशी गरज तेव्हा भासत नसे. काळाच्या ओघात त्यामध्ये फरक पडत गेला. आता तर ही उरलीसुरली परंपराच मोडीत काढण्याचे अचाट धाडस अखिल भारतीय साहित्य महामंडळ दाखवत आहे. या धाडसातून अमेरिकेमध्ये काही साहित्यिक एकत्र येतील. अमेरिकेतून आणि अन्य ठिकाणांहूनही काही रसिक तिथे जमतील.
मात्र ते अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन नसेल, तर तो एक साहित्य मेळावा असेल. एक दीर्घ परंपरा मोडून आयोजित केलेल्या या मेळाव्याने काही लोकांची चारजणांना एकत्र करण्याची हौस फिटेल. काहींना साहित्यिकांना भेटल्याने कृतकृत्यही वाटेल. काहीना त्यांच्या सहवासाने स्वर्ग लाभल्याचाही भास होईल. तर काहींना, आपण आपले स्वप्न अखेरीस साकार केलेच याचा आनंद होईल. त्यांच्या आनंदामध्ये आम्ही मिठाचा खडा टाकू इच्छित नाही. मात्र या मेळाव्याला अ. भा. मराठी साहित्य संमेलन म्हणता येणार नाही. उलट असे संमेलन भरवण्याच्या परंपरेला छेद देणारी घटना अशीच या साहित्यमेळ्याची नोंद इतिहासात होईल. मराठी रसिकांच्या सामूहिक इच्छाशक्तीला धाब्यावर बसवून होणाऱ्या या मेळाव्यामुळे अ. भा. मराठी साहित्य संमेलनच रद्द होऊ नये, अशीच रसिकांची इच्छा आहे. तसे करणे हा मराठी सरस्वतीउपासकांचा अपमान ठरेल.
या बातमीवर तुमचं मत मांडण्यासाठी इथे क्लिक करा.
28 Jul 2008, 0008 hrs IST
प्रिंट करा सेव करा ई-मेल करा
प्रतिक्रिया नोंदवा
विश्व साहित्य संमेलन होणारच अशी स्पष्ट चिन्हे दिसत असतानाच रत्नागिरी येथे अखिल भारतीय मराठी साहित्य शारदा संमेलन भरवण्याचा झालेला निर्णय हा साहित्यवर्तुळामध्ये वावरणा-यांचा विवेक जागा असल्याचीच ग्वाही देणारा आहे. या संमेलनाच्या अध्यक्षपदी ख्यातनाम प्रतिभावंत कवी मंगेश पाडगावकर यांची निवड करण्यात आली आहे आणि ती अतिशय आनंदाची बाब आहे. याबद्दल आम्ही शारदा संमलेनाच्या आयोजकांचे अभिनंदन करतो. याचे कारण असे की, साहित्य संमेलनाच्या अध्यक्षपदाच्या होणा-या निवडणुकीमध्ये पडायचे नाही, असे काही ज्येष्ठ प्रतिभावंतांनी नक्की केले आहे. त्यामुळेच श्री. ना. पेंडसे आणि विजय तेंडुलकर यांना हा मान त्यांच्या हयातीत मिळाला नाही आणि विंदा करंदीकर आणि मंगेश पाडगावकर यांनाही तो देण्याचे कोणी आजवर मनावर घेतले नाही. शारदा संमेलनाच्या आयोजकांनी मात्र ही उणीव भरून काढली आहे. पाडगांवकरांची निवड करून आपण संमेलनच भरवणार नाही, तर ते अर्थपूर्णही करणार, असेच जणू त्यांनी सूचित केले आहे. रत्नागिरीतील संयोजक असा विवेक दाखवत असतानाच अखिल भारतीय साहित्य महामंडळाच्या पदाधिका-यांना मात्र विवेक सोडून गेला असावा. याचे कारण काहीही करून सॅन होजे येथे संमेलन घ्यायचेच अशा निर्धारानेच ते वागत आणि बोलत आहेत.
ज्या रीतीने त्यांनी बे एरियाच्या मंडळाला संलग्नता दिली आणि टीका होताच ती रद्द करून आता तिथे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाऐवजी विश्व मराठी साहित्य संमेलन भरवण्याचे ठरविले, त्यावरून विवेकहिन माणसासारखीच महामंडळाची स्थिती झाल्याचे दिसते. या सगळ्या गोंधळामध्ये यंदा अधिकृत असे अ. भा. मराठी साहित्य संमेलन इथे होणारच नाही, असे चित्र आता तयार झाले आहे आणि ते कोणाही साहित्यप्रेमीच्या जिव्हारी लागणारे आहे. मराठी साहित्य संमेलनाला एक प्रदीर्घ अशी अभिमानास्पद परंपरा आहे. एकेकाळी मराठी साहित्य व्यवहारातील लेखक-कवींनी, प्रकाशकांनी-वाचकांनी, साहित्याच्या अभ्यासकांनी-जाणकार समीक्षकांनी एकत्र येऊन जाहीरपणे विचारविनिमय करण्याचे ठिकाण असे या संमेलनाचे रूप होते. त्या वेळी अध्यक्षीय भाषणे कसदार आणि विचारपरीप्लुत असत आणि धनदांडग्यांच्या किंवा राजकारण्यांच्या आशीर्वादाची फारशी गरज तेव्हा भासत नसे. काळाच्या ओघात त्यामध्ये फरक पडत गेला. आता तर ही उरलीसुरली परंपराच मोडीत काढण्याचे अचाट धाडस अखिल भारतीय साहित्य महामंडळ दाखवत आहे. या धाडसातून अमेरिकेमध्ये काही साहित्यिक एकत्र येतील. अमेरिकेतून आणि अन्य ठिकाणांहूनही काही रसिक तिथे जमतील.
मात्र ते अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन नसेल, तर तो एक साहित्य मेळावा असेल. एक दीर्घ परंपरा मोडून आयोजित केलेल्या या मेळाव्याने काही लोकांची चारजणांना एकत्र करण्याची हौस फिटेल. काहींना साहित्यिकांना भेटल्याने कृतकृत्यही वाटेल. काहीना त्यांच्या सहवासाने स्वर्ग लाभल्याचाही भास होईल. तर काहींना, आपण आपले स्वप्न अखेरीस साकार केलेच याचा आनंद होईल. त्यांच्या आनंदामध्ये आम्ही मिठाचा खडा टाकू इच्छित नाही. मात्र या मेळाव्याला अ. भा. मराठी साहित्य संमेलन म्हणता येणार नाही. उलट असे संमेलन भरवण्याच्या परंपरेला छेद देणारी घटना अशीच या साहित्यमेळ्याची नोंद इतिहासात होईल. मराठी रसिकांच्या सामूहिक इच्छाशक्तीला धाब्यावर बसवून होणाऱ्या या मेळाव्यामुळे अ. भा. मराठी साहित्य संमेलनच रद्द होऊ नये, अशीच रसिकांची इच्छा आहे. तसे करणे हा मराठी सरस्वतीउपासकांचा अपमान ठरेल.
या बातमीवर तुमचं मत मांडण्यासाठी इथे क्लिक करा.
Saturday, July 26, 2008
Shaaradaa Saahitya Sammelan To Be Held At Ratnaagiri
रत्नागिरीत डिसेंबरमध्ये "मराठी साहित्य शारदा संमेलन'
रत्नागिरी, ता. २५ - अखिल भारतीय साहित्य महामंडळाने विश्व साहित्य संमेलन जाहीर केल्याने रत्नागिरी (जिल्हा) नगर वाचनालयाने येत्या २६ ते २८ डिसेंबरदरम्यान अखिल भारतीय मराठी साहित्य शारदा संमेलनाची घोषणा अध्यक्ष ऍड. दीपक पटवर्धन यांनी केली.
संमेलनाच्या अध्यक्षपदासाठी निवडणूक न घेता ज्येष्ठ साहित्यिक मंगेश पाडगावकर यांचे नाव घोषित होईल, असेही त्यांनी नमूद केले.
वाचनालयात ऍड. पटवर्धन यांनी पत्रकार परिषदेत अधिकृत घोषणा केली. कविवर्य मंगेश पाडगावकर यांना सन्मानपूर्वक अध्यक्षपद देण्याची सूचना प्राचार्य राम शेवाळकर यांनी केली. त्यानुसार श्री. पाडगावकर यांच्याशी संपर्क साधून त्यांच्या नावावर शिक्कामोर्तब करण्यात येईल, असे पटवर्धन यांनी सांगितले. येत्या आठवडाभरात बैठक घेऊन पुढील दिशा ठरवू, असेही त्यांनी सांगितले.
यंदा वाचनालयाने चांगल्या आर्थिक तरतुदीमुळे साहित्य संमेलनाचा प्रस्ताव पाठविला होता. त्यानुसार साहित्य महामंडळाच्या शिष्टमंडळाने पाहणी केली; मात्र सॅन फ्रान्सिस्को येथे संमेलनाची घोषणा झाली. त्यामुळे साहित्य क्षेत्रात वादळ उठले होते.
अखिल भारतीय साहित्य महामंडळाने वाचकांच्या, साहित्यिकांच्या भावना पायदळी तुडवून सॅन फ्रान्सिस्कोला संमेलनाचा दुर्दैवी निर्णय घेतला आहे; मात्र जिल्हा वाचनालयाने या भावना लक्षात घेऊन साहित्य शारदा संमेलन घेण्याचे ठरविले आहे. प्रकाशक परिषदेनेही या संमेलनाला सक्रिय पाठिंबा दर्शविला असून अनेकांचा सहभाग येथे लाभणार आहे, असे ऍड. पटवर्धन म्हणाले.
साहित्य महामंडळाने आपल्याला डावलले नसल्याचे ऍड. पटवर्धन यांनी ठामपणे सांगितले. सॅन फ्रान्सिस्को येथे विश्व संमेलनाची घोषणा करून महामंडळाने मनमानी कारभार केला आहे. यंदा संमेलन न होता विश्व संमेलन होणार असल्याने व ठाणे, परभणी येथे संमेलन होत नसल्याने संमेलनात डावलण्याचा प्रश्न उद्भवत नसल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. केवळ भांडवलदारांनी संमेलन "हायजॅक' केल्याची टीका ऍड. पटवर्धन यांनी केली.
डिसेंबरमधील साहित्य शारदा संमेलनात सर्व साहित्यिक आणि प्रत्येक सांस्कृतिक संस्थेला सहभागी करून घेतला जाणार आहे.
निधीसाठी शासनाकडे प्रस्ताव
सॅन फ्रान्सिस्को येथे विश्व मराठी साहित्य संमेलन होत असल्यामुळे त्या संमेलनासाठी शासनाकडून अनुदान मिळेल की नाही? याबाबत तर्कवितर्क सुरू आहेत. हा निधी अखिल भारतीय संमेलनासाठी असतो, त्यामुळे विश्व संमेलनाला दिला जाण्याबाबत शक्यता कमी आहे. त्यामुळे येथे डिसेंबरमध्ये होणाऱ्या संमेलनासाठी निधी मिळावा, असा प्रस्ताव वाचनालयातर्फे शासनाकडे येत्या दोन दिवसांत पाठविण्यात येणार आहे.
रत्नागिरी, ता. २५ - अखिल भारतीय साहित्य महामंडळाने विश्व साहित्य संमेलन जाहीर केल्याने रत्नागिरी (जिल्हा) नगर वाचनालयाने येत्या २६ ते २८ डिसेंबरदरम्यान अखिल भारतीय मराठी साहित्य शारदा संमेलनाची घोषणा अध्यक्ष ऍड. दीपक पटवर्धन यांनी केली.
संमेलनाच्या अध्यक्षपदासाठी निवडणूक न घेता ज्येष्ठ साहित्यिक मंगेश पाडगावकर यांचे नाव घोषित होईल, असेही त्यांनी नमूद केले.
वाचनालयात ऍड. पटवर्धन यांनी पत्रकार परिषदेत अधिकृत घोषणा केली. कविवर्य मंगेश पाडगावकर यांना सन्मानपूर्वक अध्यक्षपद देण्याची सूचना प्राचार्य राम शेवाळकर यांनी केली. त्यानुसार श्री. पाडगावकर यांच्याशी संपर्क साधून त्यांच्या नावावर शिक्कामोर्तब करण्यात येईल, असे पटवर्धन यांनी सांगितले. येत्या आठवडाभरात बैठक घेऊन पुढील दिशा ठरवू, असेही त्यांनी सांगितले.
यंदा वाचनालयाने चांगल्या आर्थिक तरतुदीमुळे साहित्य संमेलनाचा प्रस्ताव पाठविला होता. त्यानुसार साहित्य महामंडळाच्या शिष्टमंडळाने पाहणी केली; मात्र सॅन फ्रान्सिस्को येथे संमेलनाची घोषणा झाली. त्यामुळे साहित्य क्षेत्रात वादळ उठले होते.
अखिल भारतीय साहित्य महामंडळाने वाचकांच्या, साहित्यिकांच्या भावना पायदळी तुडवून सॅन फ्रान्सिस्कोला संमेलनाचा दुर्दैवी निर्णय घेतला आहे; मात्र जिल्हा वाचनालयाने या भावना लक्षात घेऊन साहित्य शारदा संमेलन घेण्याचे ठरविले आहे. प्रकाशक परिषदेनेही या संमेलनाला सक्रिय पाठिंबा दर्शविला असून अनेकांचा सहभाग येथे लाभणार आहे, असे ऍड. पटवर्धन म्हणाले.
साहित्य महामंडळाने आपल्याला डावलले नसल्याचे ऍड. पटवर्धन यांनी ठामपणे सांगितले. सॅन फ्रान्सिस्को येथे विश्व संमेलनाची घोषणा करून महामंडळाने मनमानी कारभार केला आहे. यंदा संमेलन न होता विश्व संमेलन होणार असल्याने व ठाणे, परभणी येथे संमेलन होत नसल्याने संमेलनात डावलण्याचा प्रश्न उद्भवत नसल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. केवळ भांडवलदारांनी संमेलन "हायजॅक' केल्याची टीका ऍड. पटवर्धन यांनी केली.
डिसेंबरमधील साहित्य शारदा संमेलनात सर्व साहित्यिक आणि प्रत्येक सांस्कृतिक संस्थेला सहभागी करून घेतला जाणार आहे.
निधीसाठी शासनाकडे प्रस्ताव
सॅन फ्रान्सिस्को येथे विश्व मराठी साहित्य संमेलन होत असल्यामुळे त्या संमेलनासाठी शासनाकडून अनुदान मिळेल की नाही? याबाबत तर्कवितर्क सुरू आहेत. हा निधी अखिल भारतीय संमेलनासाठी असतो, त्यामुळे विश्व संमेलनाला दिला जाण्याबाबत शक्यता कमी आहे. त्यामुळे येथे डिसेंबरमध्ये होणाऱ्या संमेलनासाठी निधी मिळावा, असा प्रस्ताव वाचनालयातर्फे शासनाकडे येत्या दोन दिवसांत पाठविण्यात येणार आहे.
Aapali Bhintach Paaryaachi--Poetry Collection Released In Mumbai
CAPTION FOR THE PICTURES
kavayitri maadhuri maate yaanchyaa aapali bhintach paaryaachi yaa kaavyasangrahacha prakaashan khyaatnaam kavi vindaa karandikar yaanchyaa haste nuktach mumbait jhaala.
*********************************************************************************************************************
kaavyasangraha prakaashan.jpg
(Size 56.21 KB) Download Attachment
Scan For Virus with F-Secure
kaavyasangraha cover.jpg
(Size 527.32 KB) Download Attachment
Scan For Virus with F-Secure
kavayitri maadhuri maate yaanchyaa aapali bhintach paaryaachi yaa kaavyasangrahacha prakaashan khyaatnaam kavi vindaa karandikar yaanchyaa haste nuktach mumbait jhaala.
*********************************************************************************************************************
kaavyasangraha prakaashan.jpg
(Size 56.21 KB) Download Attachment
Scan For Virus with F-Secure
kaavyasangraha cover.jpg
(Size 527.32 KB) Download Attachment
Scan For Virus with F-Secure
Upgradation Of Saahitya Sammelan(Sakaal News)
स्वरूप आणि दर्जा वाढला - संदीप देवकुळे
विद्याधर कुलकर्णी - सकाळ वृत्तसेवा
पुणे, ता. २५ - ""अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे रूपांतर "विश्व मराठी संमेलना'मध्ये झाल्यामुळे त्याचे स्वरूप आणि दर्जा वाढला आहे.
कोणालाही न दुखावता मराठी भाषा आणि साहित्याचे श्रेष्ठत्व जगाला दाखवून देण्यासाठी सर्वतोपरी प्रयत्न करू,'' असा विश्वास बे-एरिया महाराष्ट्र मंडळाचे अध्यक्ष संदीप देवकुळे यांनी "सकाळ'शी बोलताना सांगितले.
देवकुळे म्हणाले, ""साहित्य महामंडळाने हे संमेलन सॅन होजे येथे घेण्याचे निश्चित झाल्यावर आलेल्या प्रतिक्रियांसंदर्भात आम्ही जागरूक होतो. संमेलनाच्या कार्यक्रमाची रूपरेषा ठरविण्यासाठी महामंडळाच्या निमंत्रणावरून भारतात आल्यावर या संमेलनासंदर्भात आक्षेप असणाऱ्या सर्वांशी चर्चा केली. दुसऱ्या दिवशीच्या बैठकीस महामंडळाच्या पदाधिकाऱ्यांना एकत्रितपणे भेटण्याच्या उद्देशातून उपस्थित होतो. आमच्या मंडळाविषयीची माहिती देणे एवढेच त्यामागचे प्रयोजन होते. माझे निवेदन संपल्यानंतर मी तेथून बाहेर पडलो. महामंडळाच्या बैठकीमध्ये आम्हाला स्वारस्य नव्हते. ज्येष्ठ साहित्यिक मधू मंगेश कर्णिक यांची भेट घेऊन त्यांना भूमिका समजावून सांगितली. या संमेलनाच्या यशासाठी त्यांचा आशीर्वाद घेतला. रत्नागिरीच्या जिल्हा वाचनालयाचे दीपक पटवर्धन, मुंबई मराठी साहित्य संघ, महाराष्ट्र साहित्य परिषद, अखिल भारतीय मराठी प्रकाशक परिषदेच्या पदाधिकाऱ्यांशी चर्चा केली. संमेलनाच्या यशस्वितेसाठी आम्हाला साहित्यविश्वाचा आशीर्वाद हवा आहे.''
संमेलनाच्या तयारीबाबत माहिती देताना देवकुळे म्हणाले, ""सॅन होजे कन्व्हेन्शन सेंटर आणि इंडियन कम्युनिटी सेंटर यासह आणखी दोन ठिकाणांची संमेलन स्थळाच्या दृष्टीने पाहणी केली आहे. महाराष्ट्र आणि भारतातील किमान एक हजार मराठी भाषक आणि जगभरातील एक हजार मराठी जाणणारे या संमेलनाला उपस्थित राहतील, अशी अपेक्षा आहे. या संमेलनास अधिकाधिक लोकांनी उपस्थित राहावे, यासाठी ७५ हजार रुपयांपर्यंतचे "ट्रॅव्हल पॅकेज' देण्याची योजना आहे.''
-------------------------------
"अनुदानाबाबत नंतर निर्णय'
अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाला राज्य सरकारतर्फे २५ लाख रुपयांचे अनुदान दिले जाते. सॅन होजे येथील संमेलनाला सरकारने यापूर्वीच आशीर्वाद दिला आहे. आता "विश्व मराठी संमेलन' असे स्वरूप झाल्यामुळे सरकारशी बोलावे लागेल. मात्र, सरकारचे अनुदान घ्यायचे की नाही, याचा निर्णय आमच्या मंडळाच्या पदाधिकाऱ्यांशी बोलूनच निश्चित करण्यात येईल, असे देवकुळे यांनी सांगितले.
-------------------------------
विद्याधर कुलकर्णी - सकाळ वृत्तसेवा
पुणे, ता. २५ - ""अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे रूपांतर "विश्व मराठी संमेलना'मध्ये झाल्यामुळे त्याचे स्वरूप आणि दर्जा वाढला आहे.
कोणालाही न दुखावता मराठी भाषा आणि साहित्याचे श्रेष्ठत्व जगाला दाखवून देण्यासाठी सर्वतोपरी प्रयत्न करू,'' असा विश्वास बे-एरिया महाराष्ट्र मंडळाचे अध्यक्ष संदीप देवकुळे यांनी "सकाळ'शी बोलताना सांगितले.
देवकुळे म्हणाले, ""साहित्य महामंडळाने हे संमेलन सॅन होजे येथे घेण्याचे निश्चित झाल्यावर आलेल्या प्रतिक्रियांसंदर्भात आम्ही जागरूक होतो. संमेलनाच्या कार्यक्रमाची रूपरेषा ठरविण्यासाठी महामंडळाच्या निमंत्रणावरून भारतात आल्यावर या संमेलनासंदर्भात आक्षेप असणाऱ्या सर्वांशी चर्चा केली. दुसऱ्या दिवशीच्या बैठकीस महामंडळाच्या पदाधिकाऱ्यांना एकत्रितपणे भेटण्याच्या उद्देशातून उपस्थित होतो. आमच्या मंडळाविषयीची माहिती देणे एवढेच त्यामागचे प्रयोजन होते. माझे निवेदन संपल्यानंतर मी तेथून बाहेर पडलो. महामंडळाच्या बैठकीमध्ये आम्हाला स्वारस्य नव्हते. ज्येष्ठ साहित्यिक मधू मंगेश कर्णिक यांची भेट घेऊन त्यांना भूमिका समजावून सांगितली. या संमेलनाच्या यशासाठी त्यांचा आशीर्वाद घेतला. रत्नागिरीच्या जिल्हा वाचनालयाचे दीपक पटवर्धन, मुंबई मराठी साहित्य संघ, महाराष्ट्र साहित्य परिषद, अखिल भारतीय मराठी प्रकाशक परिषदेच्या पदाधिकाऱ्यांशी चर्चा केली. संमेलनाच्या यशस्वितेसाठी आम्हाला साहित्यविश्वाचा आशीर्वाद हवा आहे.''
संमेलनाच्या तयारीबाबत माहिती देताना देवकुळे म्हणाले, ""सॅन होजे कन्व्हेन्शन सेंटर आणि इंडियन कम्युनिटी सेंटर यासह आणखी दोन ठिकाणांची संमेलन स्थळाच्या दृष्टीने पाहणी केली आहे. महाराष्ट्र आणि भारतातील किमान एक हजार मराठी भाषक आणि जगभरातील एक हजार मराठी जाणणारे या संमेलनाला उपस्थित राहतील, अशी अपेक्षा आहे. या संमेलनास अधिकाधिक लोकांनी उपस्थित राहावे, यासाठी ७५ हजार रुपयांपर्यंतचे "ट्रॅव्हल पॅकेज' देण्याची योजना आहे.''
-------------------------------
"अनुदानाबाबत नंतर निर्णय'
अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाला राज्य सरकारतर्फे २५ लाख रुपयांचे अनुदान दिले जाते. सॅन होजे येथील संमेलनाला सरकारने यापूर्वीच आशीर्वाद दिला आहे. आता "विश्व मराठी संमेलन' असे स्वरूप झाल्यामुळे सरकारशी बोलावे लागेल. मात्र, सरकारचे अनुदान घ्यायचे की नाही, याचा निर्णय आमच्या मंडळाच्या पदाधिकाऱ्यांशी बोलूनच निश्चित करण्यात येईल, असे देवकुळे यांनी सांगितले.
-------------------------------
Friday, July 25, 2008
Tokyo Marathi Mandal Supports Muktangan In Pune(Sakaal Clip)
टोकियोतील मराठी मंडळाची पुण्यातील "मुक्तांगण मित्र' संस्थेला मदत
पुणे, ता २३ - टोकियोतील मराठी मंडळाने पुण्यातील "मुक्तांगण मित्र ' या संस्थेला १००००० येनची (सुमारे ३८००० रुपये) देणगी दिली आहे.
टोकियो मराठी मंडळाचे कार्यकारिणी सदस्य श्रीकांत अत्रे यांनी "मुक्तांगण मित्र' चे संस्थापक अनिल अवचट यांच्याकडे देणगी सुपूर्त केली.
१९९६ मध्ये स्थापन झालेल्या टोकियो मराठी मंडळाने आत्तापर्यंत जपानमध्ये अनेक सांस्कृतिक कार्यक्रम केले आहेत. या कार्यक्रमांचे आयोजन करताना प्रेक्षकांकडून प्रवेश वर्गणी स्वरुपात गोळा झालेल्या रकमेतून खर्च वजा जाता उरलेली रक्कम साठवली जाते. या साठवलेल्या रकमेतून यंदा "मुक्तांगण मित्र' ला देणगी देण्यात आली.
दर वर्षी निरनिराळ्या संस्थांना अशा स्वरुपाची मदत करण्याची इच्छा असल्याचे अत्रे यांनी सांगितले.
पुणे, ता २३ - टोकियोतील मराठी मंडळाने पुण्यातील "मुक्तांगण मित्र ' या संस्थेला १००००० येनची (सुमारे ३८००० रुपये) देणगी दिली आहे.
टोकियो मराठी मंडळाचे कार्यकारिणी सदस्य श्रीकांत अत्रे यांनी "मुक्तांगण मित्र' चे संस्थापक अनिल अवचट यांच्याकडे देणगी सुपूर्त केली.
१९९६ मध्ये स्थापन झालेल्या टोकियो मराठी मंडळाने आत्तापर्यंत जपानमध्ये अनेक सांस्कृतिक कार्यक्रम केले आहेत. या कार्यक्रमांचे आयोजन करताना प्रेक्षकांकडून प्रवेश वर्गणी स्वरुपात गोळा झालेल्या रकमेतून खर्च वजा जाता उरलेली रक्कम साठवली जाते. या साठवलेल्या रकमेतून यंदा "मुक्तांगण मित्र' ला देणगी देण्यात आली.
दर वर्षी निरनिराळ्या संस्थांना अशा स्वरुपाची मदत करण्याची इच्छा असल्याचे अत्रे यांनी सांगितले.
Election Of President For Vishwa Marathi Saahitya Sammelan(Maharashtra Times)
संमेलनाध्यक्ष निवडणार २४ जण!
25 Jul 2008, 0024 hrs IST
प्रिंट करा सेव करा ई-मेल करा
प्रतिक्रिया नोंदवा
- संजीव उन्हाळे । औरंगाबाद
' विश्व मराठी साहित्य संमेलना'चा अध्यक्ष निवडण्याची घटनात्मक तरतूद महामंडळाकडे नसल्यामुळे यावषीर् संमेलनाध्यक्ष पदासाठी निवडणूक होणार नाही.' अशी घोषणा अखिल भारतीय साहित्य महामंडळाचे अध्यक्ष कौतिकराव ठाले पाटील यांनी गुरुवारी केली!
महामंडळाचे १९ सदस्य व संयोजन समितीचे पाच सदस्य अशा एकंदर २४ मतांचा कानोसा घेऊन संमेलनाध्यक्ष निवडला जाईल, हेदेखील त्यांनी यावेळी स्पष्ट केले.
रत्नागिरीच्या संमेलनाबद्दल, 'तेथील संयोजकांनी 'नोव्हेंबर आणि डिसेंबरमध्येच आम्हाला साहित्य संमेलन घेता येणे शक्य आहे', असे सांगितले होते. एकंदर विश्व साहित्य संमेलनाची मोठी तयारी करायची असल्यामुळे नोव्हेंबर- डिसेंबरमध्ये महामंडळाला अखिल भारतीय साहित्य संमेलन घेता येणे शक्य नाही. त्यामुळे हे संमेलन होणार नाही' असा युक्तिवाद ठाले-पाटील यांनी मांडला.
कोकण मराठी साहित्य परिषदेने पर्यायी महामंडळ स्थापन करण्याचे ठरवल्याबद्दल विचारले असता ठाले यांनी निराळेच उत्तर दिले! ते म्हणाले: कोमसापने आमच्याकडे 'किमान आम्हाला संलग्न संस्था म्हणून तरी मान्यता द्या' असा विनंतीअर्ज केला आहे. कोमसापला घटकसंस्था म्हणताच येत नाही. केवळ चार संस्थापक संस्थाच घटकसंस्था असल्याने, त्यांचे अधिकार कोमसापला मागताच येत नाहीत; त्यामुळे कोमसापचा तो अर्ज महाराष्ट्र साहित्य परिषदेकडे विचारार्थ पाठवण्यात आला आहे.
' रत्नागिरीत साहित्य संमेलन भरवण्याबद्दल बैठकीत काहीच चर्चा झाली नाही. अमेरिकेतल्या संमेलनाचीच चर्चा झाली. तेवढीच चर्चा व्हावी, असा प्रकार सुरू होता. दोन्ही ठिकाणी संमेलने होणार, तर चर्चाही दोन्हीची हवी, असे आमचे मत असूनदेखील आम्हाला गृहीत धरण्यात आले' असे कारण या पदाधिकाऱ्यांनी दिले आहे. विदर्भ साहित्य संघाचे अध्यक्ष मनोहर म्हैसाळकर, उपाध्यक्ष श्रीपाद जोशी, सदस्य शोभा उबगडे यांचा यांचा समावेश बैठकीबाहेर पडणाऱ्यांत होता. मात्र, आमच्या कृतीला 'सभात्याग' वा 'बहिष्कार' समजू नये, असे या पदाधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले.
.....
25 Jul 2008, 0024 hrs IST
प्रिंट करा सेव करा ई-मेल करा
प्रतिक्रिया नोंदवा
- संजीव उन्हाळे । औरंगाबाद
' विश्व मराठी साहित्य संमेलना'चा अध्यक्ष निवडण्याची घटनात्मक तरतूद महामंडळाकडे नसल्यामुळे यावषीर् संमेलनाध्यक्ष पदासाठी निवडणूक होणार नाही.' अशी घोषणा अखिल भारतीय साहित्य महामंडळाचे अध्यक्ष कौतिकराव ठाले पाटील यांनी गुरुवारी केली!
महामंडळाचे १९ सदस्य व संयोजन समितीचे पाच सदस्य अशा एकंदर २४ मतांचा कानोसा घेऊन संमेलनाध्यक्ष निवडला जाईल, हेदेखील त्यांनी यावेळी स्पष्ट केले.
रत्नागिरीच्या संमेलनाबद्दल, 'तेथील संयोजकांनी 'नोव्हेंबर आणि डिसेंबरमध्येच आम्हाला साहित्य संमेलन घेता येणे शक्य आहे', असे सांगितले होते. एकंदर विश्व साहित्य संमेलनाची मोठी तयारी करायची असल्यामुळे नोव्हेंबर- डिसेंबरमध्ये महामंडळाला अखिल भारतीय साहित्य संमेलन घेता येणे शक्य नाही. त्यामुळे हे संमेलन होणार नाही' असा युक्तिवाद ठाले-पाटील यांनी मांडला.
कोकण मराठी साहित्य परिषदेने पर्यायी महामंडळ स्थापन करण्याचे ठरवल्याबद्दल विचारले असता ठाले यांनी निराळेच उत्तर दिले! ते म्हणाले: कोमसापने आमच्याकडे 'किमान आम्हाला संलग्न संस्था म्हणून तरी मान्यता द्या' असा विनंतीअर्ज केला आहे. कोमसापला घटकसंस्था म्हणताच येत नाही. केवळ चार संस्थापक संस्थाच घटकसंस्था असल्याने, त्यांचे अधिकार कोमसापला मागताच येत नाहीत; त्यामुळे कोमसापचा तो अर्ज महाराष्ट्र साहित्य परिषदेकडे विचारार्थ पाठवण्यात आला आहे.
' रत्नागिरीत साहित्य संमेलन भरवण्याबद्दल बैठकीत काहीच चर्चा झाली नाही. अमेरिकेतल्या संमेलनाचीच चर्चा झाली. तेवढीच चर्चा व्हावी, असा प्रकार सुरू होता. दोन्ही ठिकाणी संमेलने होणार, तर चर्चाही दोन्हीची हवी, असे आमचे मत असूनदेखील आम्हाला गृहीत धरण्यात आले' असे कारण या पदाधिकाऱ्यांनी दिले आहे. विदर्भ साहित्य संघाचे अध्यक्ष मनोहर म्हैसाळकर, उपाध्यक्ष श्रीपाद जोशी, सदस्य शोभा उबगडे यांचा यांचा समावेश बैठकीबाहेर पडणाऱ्यांत होता. मात्र, आमच्या कृतीला 'सभात्याग' वा 'बहिष्कार' समजू नये, असे या पदाधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले.
.....
Subscribe to:
Posts (Atom)